บทความ “ทำไมต้องใส่ชุดดำไปงานศพ”

เฮนรี่ : “ชุดดำ” พอพูดถึงหลายคนคงเข้าใจว่า ชุดสีดำนั้น เหมาะสำหรับไปงานอวมงคล เช่นงานศพนะครับ ว่าแต่ .... การใส่ชุดดำไปงานเช่นนี้ ใครเป็นคนเริ่มต้น หรือได้แนวคิดมาจากไหนกัน หาคำตอบได้ในเรื่องที่เฮนรี่ นำเสนอต่อไปนี้ครับ ....

ในปี ค.ศ. 1860 พระราชินีวิคตอเรีย แห่งอังกฤษทรงสวมชุดสีดำเพื่อไปร่วมงานพิธีศพของพระสวามีของพระองค์ และหลังจากนั้น พระองค์ก็ทรงสวมชุดดำไปตลอดพระชนม์ชีพ เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระสวามี

ตั้งแต่นั้นมา ผู้คนจึงยึดถือประเพณีใส่ชุดดำไปร่วมงานศพ และอีกเหตุผลก็คือ สีดำ เป็นสีแห่งความตาย และความลึกลับ

สีดำ ไม่ได้มีความหมายไปในทางที่ไม่ดีเท่านั้น ชาวยุโรปยังถือว่า สีดำเป็นสีแห่งความศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้นบางคนจึงสวมชุดสีดำไปงานสำคัญๆอื่นด้วย เพื่อแสดงความยิ่งใหญ่ของงาน และให้เกียรติเจ้าภาพ

เมื่อสืบเสาะเรื่องการสวมชุดดำไปงานศพหรือไว้ทุกข์ของคนไทยจะเห็นว่าไม่ได้เป็นประเพณีของไทยแต่ดั้งเดิม  หนังสือประเพณีเนื่องในการเกิดและประเพณีเนื่องในการตาย ของเสถียร  โกเศศ  กล่าวไว้ว่าคนไทยนุ่งทั้งสีขาวสีดำ และสีอื่น ๆ  ไปงานศพเพิ่งจะนิยมเฉพาะสีดำในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงครามนี่เอง

ต้นเหตุของการแต่งดำที่แท้จริงนั้นน่าจะเป็นความเชื่อที่เกิดจากความกลัวที่มีอยู่ในตัวมนุษย์มานานแล้ว  เพียงแต่มนุษย์แต่ละชาติแต่ละเผ่าพันธุ์และแต่ละยุคมีวิธีจัดการกับความกลัวนี้อย่างไร

ความกลัวที่ว่าคือ กลัวภูตผีวิญญาณของคนตายจะกลับมาและหาร่างอยู่

พิธีศพของฝรั่งที่มีการจุดเทียนไว้รอบร่างผู้ตาย เพราะเชื่อว่าแสงเทียนจะทำให้วิญญาณตกใจไม่กล้าเข้าร่าง ด้วยเชื่อว่าในโลกของภูตผีวิญญาณนั้นไม่มีแสง มีแต่ความมืดมิดตลอดกาล เมื่อภูตผีเจอแสงเข้าจึงกลัว

ดังนั้นเมื่อเข้าร่างคนตายไม่ได้ก็อาจจะเข้าร่างคนเป็นก็ได้ !

ด้วยความกลัวว่าวิญญาณจะเข้าสิงเอาขณะเผลอ  คนเป็นจึงต้องทำตัวให้ต่างไปจากเดิม  ด้วยการทาสีร่างกายหรือแต่งกายด้วยเครื่องแต่งกายแปลก ๆ  บางชุมชน ญาติผู้ตายที่ใกล้ชิดที่สุดจะเอาเสื้อผ้าของผู้ตายมาสวมอยู่หลายอาทิตย์หรืออาจจะหลายเดือนผู้ชายทางภาคอีสานของบ้านเราที่กลัวโรคไหลตายใช้วิธีทาเล็บด้วยสีแดงให้เหล่าภูตผีเข้าใจว่าเป็นผู้หญิงจะได้ไม่เอาตัวไป

ผ้าสีดำที่มักเห็นหญิงม่ายฝรั่งแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนคลุมหน้าในงานศพนั้นก็ด้วยเหตุผลเดียวกันคือ กลัววิญญาณสามีจะจำได้  โดยเธอจะคลุมหน้าและแต่งดำไว้ทุกข์อยู่ ๑ ปีเต็ม

แต่ทำไมต้องสีดำ ?

นักโบราณคดีฝรั่งสันนิษฐานว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องของผิว เพราะคนผิวขาวยุคแรกทาตัวด้วยสีดำในงานศพเพื่อแยกความแตกต่างระหว่างคนกับวิญญาณ  ทำนองเดียวกันคนแอฟริกันผิวดำบางเผ่าที่ทาตัวด้วยสีขาวให้ตรงข้ามกับสีผิวธรรมชาติที่มีอยู่ เป็นการเลี่ยงไม่ให้วิญญาณเห็นและเข้าสิง  แม้ในศตวรรษนี้ก็ยังคงพอเห็นการปฏิบัติเช่นนี้ของคนผิวดำ ส่วนคนผิวขาวเปลี่ยนจากการทาสีตามตัวมาเป็นสวมเสื้อผ้าสีดำแทน

แนวคิดเรื่องชุดดำของคนไทยน่าจะมาจากทางตะวันตกนี้ด้วย  เพราะงานศพสมัยก่อนของคนไทยค่อนข้างจะครื้นเครงของเสื้อผ้าที่สวมก็ไม่ได้เคร่งครัดเจาะจงว่าจะเป็นขาวล้วนดำล้วนทั้งยังมีมหรสพการละเล่นยามค่ำคืนอีก เป็นความแตกต่างทางวัฒนธรรมประเพณีที่ฝรั่งเห็นเข้าเมื่อไรเป็นงงเมื่อนั้น

***รู้ไหมว่า***

คนอียิปต์โบราณใส่ชุดสีเหลืองไปงานศพ และ ชาวโรมันโบราณใส่ชุดสีน้ำเงิน

ขอขอบคุณ

เฮนรี่ต้องขออนุญาตพิมพ์ และเผยแพร่เพื่อเป็นความรู้

แก่ประชาชนทั่วไป

จาก หนังสือ “เรื่อง100คำถาม”

Uri Production เขียน

วิลาวัลย์ สกุลบริรักษ์ แปล

สำนักพิมพ์

NANMEEBOOKS

และ

oknation.net/

ภาพประกอบ

events.runningroom.com/

vanmildert.com/

facegoing.com/

สำหรับข้อมูลดีๆค้าบ

↓

↓

↓

เฮนรี่ขอฝากBLOGGERที่รวบรวมเนื้อหาสาระไว้มากมาย

เข้าไปอ่านกันได้ฟรีๆค้าบผม.......

จิ้ม>>คลับของคนมีคลาส

จิ้ม>>Facebook ของ คลับคนมีคลาส

ไว้ในอ้อมใจด้วยนะค้าบผม ^_^