ข่าว SME มีแวว : เนรมิตรเศษซากไม้ให้เป็นตุ๊กตางานศิลป์ อาร์ตดิบ-ดิบ แต่โดนเว่อร์!

คุณสมาน นาะวี หนุ่มผิวเข้ม ร่ำรวยอารมณ์ขันคนนี้คือผู้ที่ได้บรรเจิดไอเดีย นำเศษซากไม้มาปะติดปะต่อกัน จนกลายร่างเป็นตุ๊กตาโน่นนี่นั่น ตามแต่จินตนาการคนทำ ทว่าโดนใจผู้พบเห็นจนยากจะห้ามใจต้องควักกระเป๋าซื้อ...แค่น่ารัก เท่านั้นยังไม่พอ ตุ๊กตาซากไม้ยังได้กระหน่ำความโดนเข้าไปอีกด้วยคอนเซปต์ตั้งราคาขาย แค่ตัวละ 18 บาทขาดตัว ...ใครจะขึ้นราคาอะไรก็ขึ้นไปแต่ผมขอขายราคานี้เหมือนเดิม....

จุดเริ่มต้นของ ไอเดียตุ๊กตาจากเศษไม้

คุณสมานเล่าย้อนถึงประวัติส่วนตัวให้เราฟังว่า "ผมเรียนจบช่างไฟฟ้า หลังจากเรียนจบมาผมก็ไม่เคยเข้าทำงานเป็นพนักงานบริษัทไหนเลยนะ เพราะรู้ตัวดีครับว่าเป็นคนรักอิสระมากๆ ก็เลยหันไปเอาดีทางด้านค้าปลาทะเล (ธุรกิจค้าปลาทะเลในความหมายของคุณสมานก็คือ รับปลากระเบนมาย่างขาย เสร็จแล้วส่งต่อพ่อค้าแม่ค้าที่ตลาดอีกที) ทำอยู่นานประมาณ 10 กว่าปีก็เลิก 

ส่วนตุ๊กตาไม้นี้มาประมาณ 6 ปีเกือบ 7 ปีแล้ว เพราะต้องการหารายได้เสริมเล็กๆ น้อยๆ ซึ่งตอนนั้นผมก็มีงานหลักอยู่แล้ว คือ ในช่วงเช้าจะตื่นมาตั้งแต่ตี 5 เพื่อมาปั้นซูชิขายส่งตามโรงเรียน เสร็จแล้วก็รับจ้างปะยางอยู่ที่บ้าน แต่ด้วยความที่งานรับจ้างปะยางมันเป็นไปไม่ได้อยู่แล้วว่าที่จะมีคนมาปะยางกันทั้งวัน ฉะนั้นเวลาว่างผมเลยมองหาว่าจะทำอะไรดี วันหนึ่งผมได้ไปเที่ยวห้างกับเพื่อน  ก็ไปสะดุดตาร้านๆ หนึ่งเขาขายตุ๊กตาไม้ที่ทำจากไม้ลังที่ใช้ขนบรรทุกเครื่องจักรโรงงานแล้วเค้าเอามาตัดดัดแปลงให้เป็นตุ๊กตาสัตว์แบบต่างๆ อย่างที่เป็นรูปควายมีหัวหมุนได้  แล้วก็ทาสีสวยงาม ขายตัวหนึ่งตกร้อยกว่าบาท ไปจนถึง 250 บาท ผมเห็นแล้วก็ชอบ แถมในใจก็คิดว่า เฮ้ย! แบบนี้เราก็ทำได้ ผมเลยตัดสินใจซื้อกลับมาตัวหนึ่ง พอกลับมาบ้านผมก็เอาตุ๊กตาไม้ลังตัวที่ซื้อมานั่งดูอย่างละเอียดว่าองค์ประกอบมันมีอะไรบ้าง คำตอบที่ผมได้ คือ ...โห....ทำง่ายมาก... "

วัตถุดิบง่ายมาก แค่ซากไม้ในบ้าน

หลังจากวันนั้นคุณสมานได้ใช้เวลาว่างหมดไปกับการออกแบบลองผิดลองถูกในการทำตุ๊กตาไม้จากเศษซากรากไม้ ที่หาได้จากรอบบ้านตัวเอง เพราะคุณสมานนั้นสังเกตมานานแล้วว่าที่บ้านของเขาช่างอุดมไปด้วยเศษไม้แห้งอย่างไม้มะขาม อะไรต่อมิอะไรจนกองสุมรอบตัวบ้านไปหมด     

"เริ่มแรกผมเลือกใช้เศษไม้มะขามที่มีเยอะแยะ มาตัดเป็นชิ้นส่วนขนาดต่างๆ แล้วค่อยนำมาประกอบกันเป็นตัวสัตว์ต่างๆ เช่น ยีราฟ วัว ควาย ไก่ นก ปลา ปิศาจ ฯลฯ โดยตุ๊กตาพวกนี้ นอกจากจะตั้งโชว์แล้วผมยังได้เพิ่มการออกแบบให้มันสามารถใช้งานได้จริง เช่น เป็นที่เสียบนามบัตร เสียบรูปภาพ ไปจนถึงที่แขวนของจิปาถะ ฯลฯ พอทำเสร็จก็ลองเอามาขายที่ตลาดนัดสวนจตุจักร ปรากฏว่ามันขายได้ เสียงตอบรับดีมากจนผมขายเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน"

“ในระยะแรกๆ ผมทำเองคนเดียว ออกแบบเอง หาไม้เอง ซึ่งตัวหนึ่งผมใช้เวลาทำประมาณ 5 นาที แต่บางตัวก็ใช้เวลาน้อยกว่านั้น เพราะสำหรับผม มันทำได้ง่ายๆ ครับ คือเราเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ ตัดขนาด เจาะรูในเนื้อไม้มาแล้ว มาถึงก็เอามาประกอบกันหยอดด้วยกาวร้อนเพื่อให้ไม้ติดกัน ตกแต่งด้วยอุปกรณ์สำหรับตกแต่งโน่นนี่นั่นตามแต่จะคิดออกแบบแป๊บเดียวก็เสร็จ แต่เดี๋ยวนี้ทำคนเดียวผมเริ่มจะไม่ไหวครับ เพราะนานวันออเดอร์เริ่มทยอยมีเข้ามาเรื่อยๆ จนทำให้ผมต้องกระจายงานไปสู่ชุมชนใกล้เคียง โดยผมออกแบบตัวต้นแบบไว้ให้เขาทำตามอีกที และที่เป็นความภูมิใจผมอีกอย่าง คือ งานไม้ที่ดูเหมือนเอาขยะมาต่อกันเป็นรูปนั่นนี่ สามารถสร้างงานสร้างรายได้ให้กับคนอื่นๆ อย่างคนที่ช่วยปัจจุบันเขาเป็นวัยรุ่นที่ประสบอุบัติเหตุจนพิการไม่สามารถทำงานอะไรได้ และตัวเขาเองก็เครียด แต่พอผมเอางานไปให้เขาช่วยทำ เพื่อเขามีรายได้ ครอบครัวเขาดีใจมาก ตัวเขาเองก็หายเครียดเพราะเขารู้สึกว่าเขาสามารถหารายได้ได้ ตัวเขาเองก็มีคุณค่านะ”
 

จุดเด่นของตุ๊กตาเศษไม้

คุณสมานบอกว่า “จากคำบอกเล่าลูกค้าที่มาซื้อสินค้าเราไปมักบอกว่าที่เขาซื้อเพราะรูปแบบไอเดียมันน่ารัก แถมทำจากเศษไม้ดูแปลกดี ลูกค้าของผมมีทั้งขาจร และที่เป็นขาประจำ ซึ่งขาประจำเขามักซื้อเพื่อนำไปเป็นของสะสม หรือที่ซื้อไปเพราะอยากได้ของแฮนด์เมดแบบที่รับรองเลยว่าไม่มีเหมือนใครแน่ๆ"  ปัจจุบันตุ๊กตาสารพัดสัตว์ของคุณสมานมีให้เลือกทั้งหมดมากกว่า 30 แบบ
    

กลยุทธ์ 18 บาทขาดตัว! 

นอกจากรูปแบบที่ไม่เหมือนใครจะเป็นจุดขาย แต่เรื่องของการตั้งราคาขาย เพียง 18  บาทขาดตัว! นับเป็นอีกจุดเด่นหนึ่งที่เรียกร้องความสนใจจากลูกค้าได้ไม่น้อย ถามว่าทำไมถึงตั้งราคาขายที่ 18 บาท ทำไมไม่ขาย 19-20 บาทไปเลย คุณสมานให้เหตุผลว่า “ที่ผมไม่ขายราคาอื่นที่มันน่าจะได้กำไรมากกว่านี้ เพราะผมก็มีความคิดส่วนตัวผมเองครับว่า ถ้าอะไรที่มันขายแพงกว่าข้าวแกง มักจะขายยาก เพราะคนชอบเอาราคามาเปรียบเทียบก่อนตัดสินใจซื้อ อย่างเช่น ลูกค้าผมที่เป็นน้องๆ นักศึกษาสมมติผมตั้งราคาขายตัวละ 39 บาท หรือ 59 บาท เค้าก็ต้องนึกเทียบในใจระหว่างการควักเงินซื้อตุ๊กตาไม้กับการเก็บเงินไว้กินข้าว หรือถ้าขาย 39 บาท แทนที่เขาจะซื้อ 2 ตัวราคาก็ตก 78 บาท ลดได้เต็มที่ก็แค่ 75 บาท ถามผมว่า 75 บาทนี่ถือว่าสูงไหม ผมว่าสูงนะ แต่ถ้ามองในมุมของกำไร กำไรมันเยอะมาก แต่ผมเลือกจะตั้งราคาขาย 18 บาทมากกว่า เพราะผมต้องการให้สินค้ามันขายง่าย และไม่ว่าใครก็สามารถซื้อได้อยู่แล้วราคานี้ เด็กนักเรียน นักศึกษา ไปจนถึงผู้ใหญ่ ทุกเพศทุกวัยสามารถซื้อได้หมด และจุดนี้เองก็นับเป็นแรงกระตุ้นอย่างหนึ่งที่ทำให้มีคนอยากเข้ามาซื้อของจากเราไป ขณะเดียวกันราคาเป็นตัวกำหนดให้เองก็อยากขายด้วย”
  

ต้นทุนการผลิต ตามคำบอกเล่าของคุณสมานบอกว่า ต้นทุนน้อยมากหากเทียบกันในด้านของมูลค่า “เพราะวัสดุหลักคือเศษไม้ที่หาได้ทั่วไป และไม่จำเป็นต้องเสียเงินซื้อเวลาที่ผมเห็นเศษไม้กระดำกระด่างถูกโยนทิ้งไว้ ผมไม่คิดว่าเศษไม้เหล่านั้นคือขยะนะ แต่เศษไม้เหล่านั้นแหละคือวัตถุดิบสำคัญต่อผลงานของผม ผมจะนำไปล้างทำความสะอาดแล้วเก็บไว้สำหรับเป็นต้นทุนวัตถุดิบทำงานชิ้นต่อไป แต่ที่จะต้องซื้อก็มีบ้างเช่น ลูกตีนเป็ด (ซื้อมาลูกละ 3 บาท) ชิ้นส่วนตาของตุ๊กตา ห่วงตกแต่งทองเหลือง ขนนก ตัวแขวน เชือกตกแต่ง ฯลฯ ฉะนั้นต้นทุนของตุ๊กตาแต่ละตัวอาจไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับวัสดุที่ใช้/ตกแต่ง แต่เท่าที่ผมเคยคิดเฉลี่ยทั้งหมดแล้วนี่ตกตัวละไม่เกิน 5 บาท ล่าสุดผมได้เพิ่มตัวไฮไลต์เข้ามา คือจะเป็นเซตตัวใหญ่หน่อย ต้นทุนอาจสูงกว่าตัวธรรมดาทั่วไปเล็กน้อย แบบนั้นผมจะตั้งราคาขายอยู่ที่ตัวละ 28 บาท”
  

ดังนั้น หากใครมีโอกาสได้ไปเที่ยวชมตลาดนัดสวนจตุจักรวันเสาร์-อาทิตย์ โดยเฉพาะยามบ่ายคล้อยลงมาหน่อย บริเวณริมฟุตปาธทางเท้าข้างรั้วรอบนอกให้สังเกตฝูงชนที่มักรายล้อมเสมือนกำลังรุมดูอะไรสักอย่าง ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าคุณน่าจะผ่านจุดที่คุณสมานโชว์การทำตุ๊กตาเศษไม้พร้อมกับวางสินค้าหน้าร้านเรียกความสนใจจนคนต้องหยุดมุงดูเพื่อเลือกซื้อหาอย่างคึกคัก และแม้ว่าภาพที่เห็นจนเจนตา คือลูกค้ายินดีจ่ายค่าตุ๊กตาเข้ามาไม่ขาดสาย แต่คุณสามาน ก็ยังถ่อมตัว เมื่อถามว่าขายได้เท่าไหร่ เขาตอบว่า พออยู่ได้ครับ (แค่รายได้ขั้นต่ำตกวันละ 1,500 บาทเท่านั้นเอง)